Bài 3. CÁC HÌNH THỨC TỔ CHỨC DẠY HỌC TRONG MÔN TN-XH
Mục đích của việc tổ chức các hình thức dạy học
Các hình thức tổ chức dạy học cần phải thúc đẩy học sinh:
1. Suy nghĩ nhiều
2. Làm việc nhiều
3. Thảo luận nhiều
Dạy học cá nhân
Dạy học theo nhóm
Dạy học theo lớp
Dạy học ngoài thiên nhiên
Tham quan
CÁC HÌNH THỨC TỔ CHỨC
DẠY HỌC TRONG LỚP
DẠY HỌC NGOÀI LỚP
MỘT SỐ TIÊU CHÍ THỂ HIỆN DẠY VÀ HỌC TÍCH CỰC
1.Học sinh được làm việc trực tiếp với đối tượng học tập
2.Học sinh được đặt câu hỏi, nêu thắc mắc, tìm ra thông tin để tự giải đáp hoặc được giải đáp thắc mắc.
3.Học sinh được làm việc hợp tác với các bạn trong nhóm, trong lớp để phát hiện ra những tri thức mới hoặc nhờ sự hỗ trợ của giáo viên để hiểu rõ hơn
4. Học sinh được tạo điều kiện trình bày những thông tin mà bản thân và các bạn trong nhóm đã phát hiện, thu thập được trong quá trình học tập bằng những hình thức khác nhau ( nói, viết, vẽ)
coi trọng việc cá thể hóa học tập
làm việc với phiếu học tập, các hoạt động độc lập, như sưu tầm tranh ảnh, thu thập số liệu, tư liệu, khảo sát thực tế nơi ở…

đề cao vai trò của sự hợp tác, của hoạt động tập thể.
Hoạt động của HS chủ yếu là thông hiểu, ghi nhớ và tái hiện lại bài học
thảo luận về một vấn đề học tập, tìm hiểu, điều tra một vấn đề thực tế hay trao đổi xung quanh một đề tài,...
kiểm tra bài cũ, thông báo mục tiêu của bài mới, hướng dẫn hoạt động chung cả lớp, bổ sung, mở rộng kiến thức, truyền đạt những kiến thức mà học sinh không có khả năng tự học, giảng giải

Dạy học cá nhân, theo nhóm, theo lớp
có những điểm nào khác nhau chủ yếu?

- Dạy học cá nhân
+ GV tổ chức cho mỗi em được làm việc thực sự với các đối tượng học tập (tranh ảnh, bản đồ, sơ đồ, số liệu, hình vẽ,...), coi trọng việc cá thể hóa học tập.

+ Hình thức: làm việc với phiếu học tập, các hoạt động độc lập, như sưu tầm tranh ảnh, thu thập số liệu, tư liệu, khảo sát thực tế nơi ở...
- Dạy học theo nhóm

+ Chia HS thành các nhóm, giao nhiệm vụ và hướng dẫn các em làm việc, đề cao vai trò của sự hợp tác, của hoạt động tập thể.

+ Hình thức: thảo luận về một vấn đề học tập, tìm hiểu, điều tra một vấn đề thực tế hay trao đổi xung quanh một đề tài,...
- Dạy học theo lớp
+ GV truyền thụ cho HS những kiến thức đã chuẩn bị sẵn bằng lời. Hoạt động của HS chủ yếu là thông hiểu, ghi nhớ và tái hiện lại bài học.

+ Hình thức: kiểm tra bài cũ, thông báo mục tiêu của bài mới, hướng dẫn hoạt động chung cả lớp, bổ sung, mở rộng kiến thức, truyền đạt những kiến thức mà học sinh không có khả năng tự học, giảng giải,...
Dạy học ngoài lớp

Ích lợi của việc học trong thiên nhiên

+ Kiến thức: HS có biểu tượng rõ nét, cụ thể hơn về sự vật, hiện tượng Tự nhiên và Xã hội, nắm bài tốt hơn, vì mắt thấy tai nghe,...

+ Kĩ năng: HS được rèn luyện kĩ năng quan sát, phát triển tư duy cụ thể.

+ Thái độ: Bồi dưỡng tình cảm đối với thiên nhiên, thói quen hợp tác, học hỏi nhau.
Yêu cầu đối với giáo viên

+ Giáo viên cần tìm hiểu kỹ hiện trường trước khi tổ chức cho HS học tập.
+ Xác định những nội dung cần thực hiện tại hiện trường, cách làm, tổ chức thực hiện, đánh giá...
+ Dự kiến các câu hỏi, các hướng dẫn, các đồ dùng cần thiết.
+ Dự kiến phương án chuyển vào lớp, nếu thời tiết xấu.
+ Phổ biến và yêu cầu HS thực hiện nghiêm ngặt qui định về học ngoài trời: cách đi đứng, xếp hàng, tuân thủ mệnh lệnh, không tự tiện đi ra khỏi lớp, giữ gìn vệ sinh, giữ gìn sức khỏe, an toàn, trật tự.
CÂU ĐỐ
1.Khái niệm:

Phiếu học tập là các tờ giấy rời, trong đó ghi các nhiệm vụ/câu hỏi/bài tập... kèm theo các hướng dẫn yêu cầu học sinh thực hiện.

Chức năng cơ bản :- công cụ hoạt động và giao tiếp. - cung cấp thông tin.
2.Quy trình sử dụng phiếu học tập

Buớc 1.Giao phiếu học tập theo cách tổ chức học tập

Bước 2.Quan sát và hướng dẫn quá trình học tập và hoạt động với phiếu học tập của học sinh

Bước 3.Giám sát những kết quả hoạt động của học sinh

Bước 4.Tổ chức thảo luận, báo cáo nhóm hoặc cá nhân

Bước 5.Tổng kết công việc
3.Một số yêu cầu chung khi sử dụng phiếu học tập

Số lượng phiếu học tập phải hợp lí

Phiếu học tập phải diễn đạt rõ ràng, dễ hiểu

Thời điểm sử dụng phiếu thích hợp

Nội dung, hình thức của phiếu nên đa dạng để gây hứng thú học tập và rèn luyện nhiều kỹ năng khác nhau.
Ví dụ: phiếu làm việc với lược đồ, tranh ảnh, phiếu bài tập, câu hỏi trắc nghiệm.



CÂU HỎI
Câu 1.Dạy học cá nhân, theo nhóm, theo lớp có những điểm nào khác nhau chủ yếu? Trong quá trình dạy học, cần phải kết hợp chúng với nhau không? Tại sao?

Câu 2.Trình bày khái niệm và chức năng của phiếu học tập. Việc sử dụng phiếu học tập được tiến hành theo các bước nào?

Câu 3.Trình bày hình thức dạy học ngoài trời trong môn Tự nhiên -Xã hội. Cho thí dụ minh hoạ.