Bài 3. Nội dung giáo dục kỹ năng sống
3.Kỹ năng tự nhận thức – thay đổi hành vi
Tự nhận thức là cảm nhận rõ ràng về nhân cách, điểm mạnh, điểm yếu, tư duy, niềm tin, động lực và cảm xúc của bản thân
Khái niệm:
có thể kiểm soát và lựa chọn hành vi muốn biểu hiện.
Các biểu hiện của sự căng thẳng
THẢO LUẬN
Các biểu hiện của sự căng thẳng
-Mệt mỏi
-Đổ mồ hôi
-Chóng mặt
-Đau cơ bắp
-Muốn ngất đi
-Tim đập nhanh
-Mệt lả người
-Đau đầu
1
2
3
4
-Có nhiều cảm xúc lẫn lộn, thay đổi nhanh
-Cảm thấy bồi hồi, lo lắng, sợ hãi
-Có mặc cảm tội lỗi
-Hân hoan cao độ
-Nổi giận
-Buồn
-Cảm thấy vô vọng
-Cảm thấy bị dồn nén
-Cảm thấy xa lạ
-Mất phương hướng
-Dễ nổi nóng, nổi cáu
-Tự đổ lỗi cho bản thân
-Cảm thấy dễ bị tổn thương
-Khó tập trung
-Không muốn suy nghĩ gì nữa
-Ý nghĩa quanh quẩn
-Suy nghĩ chậm, không nghĩ ra được
-Không nhớ
-Bị lẫn lộn
-Suy nghĩ tiêu cực ( Ví dụ : không ai cẩn đến mình)
-Nghi ngờ (Ví dụ : chắc không ai quý mến mình nữa)
-Hoang tưởng
-Không biết quyết định thế nào
-Hồi tưởng lại những sự buồn phiền gần đây nhất
-Cảm thấy mất lòng tin
-Khó ngủ, ăn không ngon
-Nói năng không rõ ràng, khó hiểu
-Nói liên tục về một sự việc
-Hay tranh luận
-Rút lui
-Phóng đại
-Không muốn tiếp xúc với người khác
-Uống rượu, bia
-Uống thuốc an thần
-Không muốn năng động như bình thường
Liệt kê các cách ứng phó sự căng thẳng
Hãy liệt kê những yếu tố ảnh hưởng tới hành vi
Bản thân
Cộng đồng
Xã hội
Quốc gia
Gia đình
Đoàn thể
Bộ gene của bạn được qui định bởi gene của bố mẹ. Vì vậy một phần tính cách của bạn là được thừa hưởng từ gia đình.
Bất kể sự thân thiết hay gần gũi giữa bạn và gia đình ở mức độ nào thì nhiều thói quen hay hành vi của bạn đều có sự ảnh hưởng từ gia đình.
Các đoàn thể thường đặt ra các qui tắc và các chương trình có thể khuyến khích hay hạn chế những thói quen tích cực của bạn.
Bạn không chỉ bị ảnh hưởng từ bạn bè cùng lứa mà còn bị ảnh hưởng từ mọi người ở mọi lứa tuổi khác nhau.
Những bài học mà những người đi trước để lại có thể ảnh hưởng tích cực lẫn tiêu cực tới hành vi của bạn.
Những bộ luật của quốc gia có tác động tới hành vi của công dân.
Những quan niệm của xã hội gây áp lực cho bạn khi làm một việc gì đó.
Những hành vi mà bạn nhận thấy cần thay đổi.
Nhận biết hành vi
Những hành vi có thể ngăn cản bạn đạt được ước mơ.
Những hành vi có hại cho bản thân.
Những hành vi có hại cho người khác.
Các giai đoạn của quá trình thay đổi hành vi
Tiền dự định
Dự định
Chuẩn bị
Tiến hành
Duy trì
Tái diễn hành vi cũ
Mẹ thường hay hỏi tôi bộ phận nào là quan trọng nhất trên cơ thể.

Câu trả lời của tôi thường thay đổi theo thời gian.

Khi còn nhỏ tôi cho rằng các âm thanh rất quan trọng với con người nên nghĩ đôi tai là quan trọng nhất.

Nhưng mẹ bảo: “Không, con ạ. Trên thế giới có rất nhiều người bị điếc mà họ vẫn sống vui vẻ.

Nhưng con cứ nghĩ thêm về câu hỏi này đi nhé. Mẹ sẽ hỏi lại con vào lúc khác.”
ĐỌC CHUYỆN
Vài năm nữa trôi qua… Một hôm mẹ lại hỏi tôi câu hỏi ấy.

Tôi cố gắng suy nghĩ để tìm ra câu trả lời chính xác.

Lần này tôi nói với mẹ đó chính là đôi mắt.

Mẹ nhìn tôi và nói: “Con học được mọi điều rất nhanh, con trai ạ, nhưng đó vẫn chưa phải là câu trả lời chính xác, vẫn có rất nhiều người bị mù mà họ cũng vẫn sống vui vẻ.”

Năm tháng tiếp tục qua đi…

Tôi vẫn ngày ngày học hỏi, tích lũy thêm kiến thức.

Mẹ đã hỏi tôi câu ấy vài lần nữa, lần nào tôi cũng trả lời mẹ nhưng lần nào tôi cũng nhận được câu trả lời: “Chưa đúng con ạ. Nhưng càng ngày con càng hiểu biết lên rồi đấy.”


Năm ngoái, ông tôi mất.

Ai cũng cảm thấy đau buồn.

Ai cũng khóc. Ngay cả bố tôi cũng khóc.

Tôi nhớ rằng đây là lần thứ hai tôi nhìn thấy bố tôi khóc.

Mẹ nhìn vào tôi khi đến lượt chúng tôi nói những lời cuối cùng với ông. Mẹ lại hỏi tôi: “Thế con đã biết bộ phận nào là quan trọng nhất trên cơ thể chưa?”

Tôi cảm thấy ngạc nhiên khi mẹ lại hỏi tôi câu ấy vào lúc này. Tôi luôn nghĩ đó chỉ là một trò chơi giữa tôi và mẹ.


Mẹ nhận ra sự thắc mắc trên khuôn mặt tôi và nói: “Câu hỏi này rất quan trọng con ạ.

Những câu trả lời trước đây của con mẹ đều nói là chưa đúng và đã giải thích với con tại sao chúng lại chưa đúng.

Nhưng hôm nay mẹ muốn con phải biết điều quan trọng này.

Tôi thấy mắt mẹ đẫm lệ. “Bộ phận quan trọng nhất đó chính là đôi vai” Mẹ nói với tôi.

Tôi hỏi: “Vì nó là bộ phận đỡ cái đầu của chúng ta, đúng không ạ?”


Mẹ trả lời tôi: “Không phải con ạ. Nó quan trọng nhất vì nó để cho những người bạn hay người thân của chúng ta gục lên khi họ muốn khóc. Trong cuộc sống, ai cũng cần một đôi vai để tựa lên khóc mỗi khi chúng ta buồn.

Mẹ hi vọng con cũng có những bờ vai như thế để tựa lên khi con cần


Với cách đó, mẹ đã dạy tôi cách cảm thông, chia sẻ với người khác bằng đôi vai của mình.

Người khác có thể quên những điều chúng ta nói, những thứ chúng ta làm những sẽ không bao giờ quên cách chúng ta đã làm họ cảm thấy yên lòng như thế nào ...

Điều gì là quan trọng của cuộc đời bạn?
Giá trị là gì?
Giá trị là những điều mà mỗi người coi là quan trọng.

-có thể rất cụ thể như tiền bạc, áo quần, các phương tiện sinh hoạt..

hoặc

-có thể rất trừu tượng như sự chân thật, cảm thông, lòng tự trọng hay trinh tiết của người con gái, tình thương, niềm vui, niềm tin, sức khoẻ ...
Bài 3. Nội dung giáo dục kỹ năng sống
4. Kỹ năng xác định các giá trị
Kỹ năng xác định các giá trị là khả năng xác định những đức tính, niềm tin, thái độ, chính kiến nào mà bản thân cho là quan trọng.
Khái niệm:
Định hướng hành động đúng theo những giá trị đó
Biết tôn trọng  giá trị của người khác.
Mục tiêu là gì?
Mục tiêu là những thành tựu mà chúng ta muốn đạt được trong tương lai.

Mục tiêu có thể là:
sự hiểu biết (muốn biết về một cái gì đó)

hành vi (muốn làm được một cái gì đó)

sự thay đổi về thái độ.
Bài 3. Nội dung giáo dục kỹ năng sống
5.Kỹ năng xác định mục tiêu
Kỹ năng xác định mục tiêu là khả năng xác định một điều cụ thể mà bản thân muốn đạt được trong tương lai và có kế hoạch để thực hiện bằng được mục tiêu đó.
Khái niệm
Các bước thành lập mục tiêu
Xác định mục tiêu
Xác định những lợi ích đạt được
Xác định những trở ngại
Xác định những việc cần làm
Ngày hoàn thành